Prema sadašnjem ustavno – pravnom i administrativnom  ustrojstvu Bosne i Hercegovine, Travnik je centar Srednjobosanskog kantona, a samim tim i administrativni, kulturni, prosvjetni i zdravstveni centar regije Srednja Bosna. Time je, u stvari, nastavljen historijski kontinuitet, jer je ovaj grad, tokom svoje bogate prošlosti, to uvijek i bio.

Tokom svog postojanja Travnik je u periodu vladanja osmanskog carstva ovim prostorima, čak 150 godina bio glavni grad Bosne i Hercegovine u kojem je vladalo 77 vezira, a i za vrijeme Austro – Ugarske monarhije bio je značajan administrativni centar.

Mada sačuvani spomenici i historijska nalazišta ukazuju na to da je na ovim prostorima bio organiziran život ljudi ( prije uspostave Rimskog carstva), u sačuvanim pisanim dokumentima Travnik se prvi put spominje 3. juna 1463. godine. Brojni su sačuvani spomenici iz te davne i bogate prošlosti, tako da Travnik predstavlja riznicu starina.

Od najpoznatijih kulturno – historijskih objekata, izdvaja se Stari grad (Kaštel), koji je ujedno i jedini spomenik iz srednjeg vijeka nastao u prvoj polovici XV vijeka. Najstariji datirani objekat iz turskog perioda u Travniku je Jeni džamija sagrađena 1549. godine, mada najznačajniji i najpoznatiji objekat islamske kulture predstavlja Sulejmanija džamija (zbog dekorativnih elemenata u narodu nazvana Šarena džamija).

Također, od poznatijih kulturno - historijskih objekata izdvajamo Elči Ibrahim-pašinu medresu, rodnu kuću dobitnika Nobelove nagrade za književnost Ive Andrića, gimnaziju Vrhobosanske nadbiskupije (Isusovačka gimnazija), pravoslavnu crkvu, dvije sahat kule.  Od prirodnog nasljeđa neizostavna je Plava Voda najomiljenije izletište Travničana.  

U Travniku se nalazi i Zavičajni muzej koji ima stalne postavke, i to:

Kulturno – historijsku (prošlost Travnika i okolice) i prirodoslovnu zbirku, kao i određene povremene postavke i izložbe.

Dobro došli i uživajte u Travniku, jer je Travnik biser aktivnog odmora !